Abadepite kuri uyu wa Kane basabye Ubuyobozi bw’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) kurwanya icyaha cyo gusambanya abana gikomeje kwiganza mu muryango nyarwanda, nk’uko rurwanya ibiyobyabwenge.
Babisabye ubwo ubuyobozi bwa RIB bwagiranaga ibiganiro n’abadepite bagize Komisiyo y’Ubumwe bw’Abanyarwanda, Uburenganzira bwa Muntu no Kurwanya Jenoside ku bibazo byagaragaye muri raporo y’ibikorwa bya Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu by’umwaka wa 2023-2024.
Muri iki kiganiro Abadepite bagaragaje ko hari ibyagiye bigaragara birimo kuba abana basambanyijwe badahabwa ubutabera bukwiye, kuba imibare y’abasambanywa ikomeje gutumbagira n’ibindi.
Depite Mushimiyimana Lydia, yabajije RIB ikiri gukorwa mu kurwa iri hohoterwa.
Ati: “RIB ifite inshingano zo gukumira icyaha no gufata uwo bakeka n’ubwo ibimenyetso byaba bitaragaragara, nkibaza hari ibindi bintu tubona byaduka nka za kanyanga n’urumogi ukabona hashyizwemo imbaraga nyinshi; habaye imikwabu, habaye ibihe bidasanzwe cyakintu kikagabanuka. N’kubu nka kanyanga isa naho yacitse rwose kubera imbaraga zashyizwemo, nkabaza RIB: Hari izihe ngamba mu kurwanya iki cyaha?”
Umunyamabanga Mukuru wa RIB, Col (Rtd) Jeannot Ruhunga, yagaragaje ko ikibazo cy’abangavu baterwa inda ari kibazo kigoye mu muryango nyarwanda.
Col (Rtd) Ruhunga yerekanye ko zimwe mu mbogamizi zikunze kubaho zituma bamwe mu bana basambanywa badahabwa ubutabera nk’uko bikwiye, harimo abaceceka ntibatange ibirego ndetse n’abatinda gutanga ibirego bakabitanga ibimenyetso bitakigaragara
Yagize ati: “Ni bake baza gutanga ikirego atari uko habayeho kutumvikana cyangwa kumvikana guke. Batangira bumvikanye babyemeranyijeho, noneho ikiguzi wenda uwagiye guhohotera umwana yamwijeje ntakimuhe. Iyo atakimuhaye ni bwo umwana aza kurega, ubwo bivuze ko aza kurega igihe cyaratambutse, akaza kurega ibimenyetso bimwe bitakigaragara, rimwe na rimwe uwo arega yaratorotse. Iyo rero ibyo bumvikanye abitanze icyo gihe ntabwo tubimenya.”
Umunyamabanga Mukuru wa RIB yongeyeho ko muri gahunda yo kurwanya ihohoterwa RIB yahuguye abayobozi b’inzego z’ibanze mu buryo bwo gutahura ibyaha byo guhohotera abangavu, ndetse n’ingaruka zo kutamenyekanisha icyo cyaha, ku buryo hari abamaze gutinyuka bagatanga ibirego.
Imibare itangwa na RIB yerekana ko mu mwaka wa 2023/2024, hakurikiranywe amadosiye 4,567 arebana n’icyaha cyo gusambanya abana.
Muri ayo madosiye yashyikirijwe Ubushinjacyaha, harimo abasambanyijwe 4,849, barimo abakobwa 4,646 n’abahungu 203, mu gihe abakekwaho icyo cyaha ari 4,901 barimo 4,767 b’abagabo n’abagore 134.




