U Rwanda rwakiriye inama ya 20 ya Komisiyo Tekiniki y’Ibigo by’Imisoro n’Amahoro muri Afurika y’Iburasirazuba ishinzwe kunoza Imikorere y’Ibigo, EARATCI, haganirwa ku buryo bwo kongera ubunyangamugayo no kurwanya ruswa na magendu, muri uru rwego usanga rurimo ingorane nyinshi.
Iyi nama irabera i Kigali kuva ku wa 27 kugeza ku wa 30 Gicurasi 2025, ifite insanganyamatsiko igira iti: “Kwimakaza ubunyangamugayo hifashishijwe ikoranabuhanga mu isesengura ry’amakuru.” (Enhancing Integrity through the Use of Technology in Data Analytics.)
Komiseri Mukuru Wungirije w’Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA), Dr. Innocente Murasi, yagaragaje ko ibijyanye n’amategeko y’imisoro n’uburyo bwo kuyashyira mu bikorwa, haba muri Gasutamo n’imisoro y’imbere mu gihugu, hari ubwo bishobora guha icyuho ruswa.

Yakomeje ati “Ruswa itera igihombo kinini kuri sosiyete, ikabangamira inkingi zose z’iterambere ndetse igateza ingaruka ku nzego zikora kuri buri muntu wese.”
Yongeyeho ko kurwanya ruswa bigomba gutangirira ku muntu ku giti cye, asaba ibihugu bigize EAC guharanira icyerekezo kimwe cy’akarere kazira ruswa, bityo bigaha rugari ishoramari n’iterambere rirambye.
Dr Murasi yashimangiye ko RRA yiyemeje kutihanganira ruswa, hashyirwaho ingamba zirimo gushyiraho ishami rishinzwe gusesengura ibyabangamira imikorere y’ikigo, gushyira ikoranabuhanga mu ihererekanywa ry’amakuru na serivisi, koroshya uburyo serivisi zitangwa no guteza imbere gukorera mu mucyo n’ubunyamwuga.
Yakomeje ati “Nizeye ko iyi nama izaduha umwanya mwiza wo gusangira ubunararibonye n’ingamba zagiye zitanga umusaruro mu bihugu binyamuryango, kugira ngo tubashe kubaka akarere kazira ruswa.”
Komiseri Wungirije ushinzwe Ubunyangamugayo, Imyitwarire n’Imikorere inoze muri Uganda Revenue Authority, James Abola, akaba na Perezida w’iyi komisiyo, yagaragaje ko mu minsi ishize hari inzego z’imisoro zavuze ko habayeho kugerageza kwinjirwamo n’abashakaga guhungabanya serivisi zo kwishyura hifashishijwe ikoranabuhanga.

“Ibi ni ibintu bikomeye bisaba igisubizo cyihuse giturutse ku bigo bifite mu nshingano iperereza, gukumira no gukurikirana ibyateza ibyago. Bumwe mu buryo bukeneye kongerwamo imbaraga ni ukwihutisha gusangira amakuru ku buriganya bushya bugenda bwigaragaza.”
Ibyo ngo bizatuma inzego zitaragerwaho n’ibi bibazo zibimenya kare zinitegure kubirwanya, kandi zose zifatanyije.
Komiseri Ushinzwe Igenzura ry’Imbere mu Kigo n’Imikorere Myiza muri RRA, Nathalie Mutegaraba, yasabye ubufatanye bw’akarere muri uru rugendo, ashingiye no ku yindi myanzuro yafashwe mu nama iheruka yabereye muri Tanzania.
Irimo ishyirwa mu bikorwa rya gahunda ya EAC ishinzwe kwimakaza imikorere myiza no kurwanya ruswa, gushyiraho politiki zikumira ihohoterwa rishingiye ku gitsina, gukurikirana ibijyanye n’ikoreshwa ry’ifaranga, no gutanga raporo hagendewe ku buryo buhuriweho n’akarere.
Abitabiriye iyi nama banemeranyije ko bazagira umwanya wo gusangira amakuru ku bibangamiye imikorere myiza, kugira ngo hafatwe ingamba zishingiye ku buryo buhamye bwo guhangana nabyo no gukumira ruswa.


