Mu Burundi, miliyoni zirenga 15 z’amadolari y’Amanyamerika zari zitezwe mu isanduku ya Leta mu mwaka wa 2023-2024 zaburiwe irengero nk’uko byatangajwe na Minisitiri w’Imari, Ntahontuye Nestor.
Impuguke mu bukungu akaba n’umwarimu muri Kaminuza ya Massachusetts, Ndikumana Léonce, avuga ko hagati ya 2000 na 2019, u Burundi bwatangaje ko bwacuruje zahabu ifite agaciro ka miliyoni 765 z’amadolari, nyamara ibihugu byayiguze bivuga ko byishyuye miliyari 1.4 z’amadolari. Haracyarimo icyuho cya miliyoni 635 z’amadolari kitigeze gisobanurwa.
Mu rwego rwo kugerageza gukemura iki kibazo, mu mwaka wa 2023, Leta yahagaritse amasezerano na sosiyete zacukuraga amabuye y’agaciro, igamije gutunganya ubucukuzi mu buryo bwisanzuye.
Umwe mu bahoze ku rugamba, Nduwayo Marcel, yabwiye Perezida Evariste Ndayishimiye ko igihugu kirimo ubujura bukabije. Yatanze urugero rw’uko mu Rwanda bapima amabuye y’agaciro vuba, ariko mu Burundi bikamara amasaha menshi, rimwe na rimwe bagatangaza ko byanze ku mpamvu zitumvikana. Yagize ati: “Iyo atari ugusangira dusangire, ni amakenga n’uburiganya.”
Perezida Ndayishimiye, mu biganiro yagiranye n’abayobozi b’inzego zibanze muri Werurwe 2025, yavuze ko ibura ry’ibikomoka kuri peteroli riterwa n’ubusahuzi bukorwa n’abayobozi bamwe. Yagize ati: “Sinumva ukuntu igihugu cyacu gifite amabuye y’agaciro menshi, ariko tugakomeza gukena. Mu ntara ya Cibitoke twasanze zahabu iri ku kigero cya 87%, sinumva impamvu tudatera imbere.”
Perezida yasezeranyije igihembo cya 10% ku muturage wese uzatanga amakuru ku mabuye y’agaciro ahishwe n’abayobozi.
