Leta Zunze Ubumwe z’Amerika kuri uyu wa 4 Mata 2020 zagaragayemo abantu bashya banduye icyorezo cya Coronavirus (COVID_19) barenga 34,000, abapfuye bo barenga 1300.
N’ubwo Isi yose itewe impungenge n’iki cyorezo, Abanyamerika basa n’abatorohewe bitewe n’imibare iri hejuru cyane y’abanduye iki cyorezo iri kugaragarayo kuva mu mpera za Werurwe kugeza ubu ngubu.
Tariki ya 2 Mata 2020, iki gihugu cyagaragayemo abarwayi bashya barenga 26,000, kuri uyu wa 3 Mata hagaragaye abarenga 34,000. Abapfa nabo bakomeje kwiyongera kandi ubusesenguzi buvuga ko bazakomeza kwiyongera hashingiwe ku bandura buri munsi. Muri iyi minsi ibiri ishize, iki gihugu cyapfushije abarenga 2650 (ku munsi hapfa abarenga 1300).
Imibare y’abantu bari gupfa ku munsi muri Amerika iri hejuru y’iyagaragaye mu bindi bihugu nk’u Butaliyani (nabwo bwageze mu 1300), Esipanye, u Butalitani (bwagejeje kuri hafi 1000) n’u Bufaransa bwagaragayemo abarenga 1300 tariki ya 1 Mata.
Kuri uyu wa 5 Mata 2020, Isi yose imaze kubarura abanduye Coronavirus barenga 1,203400, muri bo harimo ababaruwe muri Amerika barenga 311,600. Abamaze gupfa muri rusange barenga 64,772 mu gihe muri iki gihugu barenga 8,450.
Mu bindi bihugu
Muri Esipanye: Abantu bamaze kwandura Coronavirus muri iki gihugu barenga 126,100. Abishwe n’iki cyorezo barenga 11,900, abakize bo barenga 34,200.
U Butaliyani: Abamaze kwandura iki cyorezo muri iki gihugu barenga 124,600, abamaze gupfa barenga 15,300, abakize bo barenga 20,900.
U Budage: Hamaze kugaragara abarwayi barenga 96,000, abamaze gupfa barenga 1,400, abamaze gukira barenga 26,400.
U Bufaransa: Hamaze kugaragara abarwayi barenga 89,900, abamaze gupfa barenga 7,500, abamaze gukira barenga 15,400.
U Bushinwa: Ni ho hagaragaye umurwayi wa mbere w’iki cyorezo. Muri Mutarama na Gashyantare hagaragaye kuzamuka cyane kw’imibare y’abarwayi ariko ubu basa n’abagicogoje. Abarwayi babaruwe barenze gato 86,600, abapfuye baarenga 3,300, abakize bo barenze 76,900.
Imibare ya Coronavirus muri Afurika no mu Karere
Umugabane w’Afurika umaze kugaragaramo abarwayi ba Coronavirus barenga 7,200, abamaze gupfa barenga 290 nk’uko bigaragara ku rubuga rwa WHO/Ishami rikorera kur uyu mugabane (WHO Africa Region) kuri uyu wa 4 Mata 2020.
Afurika y’Epfo ni cyo gihugu kimaze kubarura abarwayi benshi kuri uyu mugabane, ubu bamaze kurenga 1,500. Misiri iza ku mwanya wa kabiri n’abarwayi barenga 860 gusa ifite umubare munini w’abapfuye (bagera kuri 60).
Mu Karere k’Afurika y’Iburasirazuba, Kenya iza ku isonga n’abarwayi 126, u Rwanda ku mwanya wa kabiri n’abarwayi 102, Uganda ku mwanya wa gatatu n’abarwayi 48, Tanzania ku wa kane n’abarwayi 20 (umwe yarapfuye), u Burundi bwabaruye 3, Sudani y’Epfo yo ntawe uragaragarayo.
Gukumira no kwirinda Coronavirus
Inzego zishinzwe ubuzima zibimburiwe n’Umuryango wita ku Buzima (WHO/OMS) zatanze amabwiriza yo gukumira iki cyorezo zirimo: Gukaraba intoki kenshi, kwirinda gusuhuzanya mu guhana ibiganza no guhoberana, kuguma mu ngo n’izindi.
Ibihugu bitandukanye byashyizeho imirongo itishyurwa abaturage bazajya bahamagara mu gihe babonye bafite ibimenyetso bihuye n’ibya Coronavirus nk’umuriro, inkorora no gucika intege k’umubiri. Mu Rwanda, ugaragayeho ibi bimenyetso asabwa guhamaragara kuri 114 agahabwa ubufasha, cyangwa se akegera umujyanama w’ubuzima.


